Najnowsza interwencja Uważam Rze

Świat

Powrót na Wzgórze Moria

Paweł Łepkowski

Czy Żydzi odbudują symbol swojego przymierza z Bogiem? Czy powstanie Nowa Wielka Świątynia na wzór tej, o której Jezus mówił „to dom mego Ojca”?

Na początku był tylko namiot

Ale żeby zrozumieć niezwykłe znaczenie Świątyni dla Izraelitów i jej wpływ na tradycję chrześcijańską oraz kulturę europejską, należy się cofnąć o około 3,5 tysiąca lat, do roku 1466 przed naszą erą, uznawanego za czas, kiedy Mojżesz wyprowadza „lud Izraela" z Egiptu. Tradycja biblijna wskazuje, że Mojżesz zabrał z Egiptu przedmiot, który miał w istocie większą wartość dla Egipcjan niż liczna gromada niewolników. Opisywany w Biblii pościg Faraona za ludem Izraela nosi wszelkie znamiona ekspedycji karnej – pościgu za złodziejem. Przez ponad 40 lat (!) w sposób zupełnie nieracjonalny Mojżesz ze swoimi ludźmi kręcą się po wielce nieprzyjaznych pustkowiach pustyni synajskiej, żywiąc się tajemniczą substancją zwaną manną.

Kim był sam Mojżesz, pozostaje na razie tajemnicą historii. Niektórzy historycy doszukują się w nim samego faraona – kacerza Echnatona, twórcy monoteistycznej wiary w boga Atona. Inne spekulacje mówią o osobie pochodzenia królewskiego, która odrzuciła nakazany przez XIX dynastię powrót do politeizmu z kultem boga Amona na czele i opuściła Egipt wraz z grupą „heretyków" wierzących w jedynego Boga. Badacze ci uważają, że nie bez powodu hebrajskie słowo,, „Adonai", tytuł Boga Jahwe, który można tłumaczyć jako Pan lub Wszechwładny Pan, jest lingwistyczną transformacją imienia Aton – oznaczającego tarczę słoneczną. O wspólnych korzeniach kultu Atona i Jahwe świadczy także niemal bliźniacze podobieństwo modlitwy napisanej przez Echnatona do biblijnego Psalmu 104.

Zgodnie z przesłaniem biblijnej Księgi Wyjścia Mojżesz otrzymał od Boga wzór niebiańskiej świątyni oraz parametry, według których miała powstać Arka Przymierza. Pochodzące z języka łacińskiego słowo arca, oznaczające skrzynię, jest efektem późniejszego tłumaczenia Tory na łacinę. Według tradycji to sam Bóg podał Mojżeszowi wzór, jak Arka ma wyglądać. Dzieła podjął się mistrz Besalel, mędrzec specjalizujący się w wykonywaniu zamówionych przez Mojżesza sprzętów świątynnych. Skrzynia powstała z drewna akacjowego, pokrytego wewnątrz i na  zewnątrz warstwą złota; na wieku Arki rzemieślnik umieścił złote postacie cherubinów.

Tradycja głosi, że w Arce zostały złożone tablice prawa napisane przez samego Boga. To jedyne przedmioty opisywane w Starym Testamencie, które zostały dotknięte przez samego Stwórcę. Ich niezwykła moc miałaby przenikać przez Skrzynię Przymierza, czyniąc z niej straszną broń, która wywołuje popłoch u wrogich Izraelitom narodów. W obecności Arki Przymierza przestaje płynąć Jordan, giną ciekawscy gapie w Bet Szemesz, upadają mury Jerycha, a nawet giną całe armie. Ten symbol pojednania Żydów z Bogiem jest przedmiotem szczególnym, rodzajem pieczęci potwierdzającej rolę wyboru Stwórcy. Dlatego Mojżesz karze go przechowywać w specjalnym namiocie, nazwanym Namiotem Spotkania. Nad tym tajemniczym artefaktem nocą unosi się słup ognia, będący dla Narodu Wybranego dowodem stałej obecności Boga; za dnia natomiast unosi się nad namiotem niezwykła chmura.

Cud świata antycznego

Przeskakując znaczny okres w dziejach Izraela, należy się zatrzymać w momencie szczególnym dla przyszłości Jerozolimy. Jak podaje Biblia, w roku 990 p.n.e. król Dawid kupuje w tym mieście teren o powierzchni 145 tys. mkw. na wzgórzu wznoszącym się na wysokość 743 m n.p.m. To on prawdopodobnie nadał mu nazwę Moria, co oznacza po hebrajsku", Wybrane przez Jahwe".

Ten obszar jest przeznaczony pod budowę niezwykłych rozmiarów świątyni kamiennej, w której król zamierza umieścić Arkę Przymierza. 20 lat później władca umiera, nie doczekawszy końca swego dzieła. Pod czujnym okiem jego syna Salomona budowa pochłania kolejne dwie dekady. Ostatecznie w 950 r. p.n.e. zakończono budowę Świątyni. Opis biblijny jest oszołamiający. Gargantuicznych rozmiarów budowla musiała być jednym z największych cudów architektonicznych starożytnego świata. W mrokach jej wnętrza, w Miejscu Najświętszym, król składa 500-letnią już Arkę Przymierza wraz z laską Mojżesza, kostur Aarona, garniec z manną oraz poduszkę, na której spoczęła „głowa Jakuba, kiedy ów miał sen o drabinie".

Wstępniak

Materiał Partnera

Jak wdrożyć SAP S/4HANA?

Nowoczesne systemy informatyczne to podstawa dobrze działającego i innowacyjnego przedsiębiorstwa. Dla wielu firm wyzwaniem nie jest wybór systemu ERP, ale jego wdrożenie. Dlaczego? Musi być...

ZAMÓW UWAŻAM RZE

Aktualne wydania Uważam Rze dostępne na www.ekiosk.pl

Komentarz rysunkowy

Felietony

Adam Maciejewski

Polski kapitał na Kaukazie

Od 2014 r. w Armenii działa fabryka polskiej spółki Lubawa. Nawiązanie współpracy z rządem Armenii było możliwe dzięki promocji naszego przemysłu za granicą, wspieranej przez dotacje z UE