Najnowsza interwencja Uważam Rze

Tu i teraz

Zapomniany półgęsek

Piotr Semka

Rok temu na Dzień Świętego Marcina, czyli 11 listopada, w święto potraw z gęsiny opowiadałem o tajnikach pieczenia gąsek.

Dziś czas na przypomnienie innego specjału z gęsi. Półgęsek, zwany też półgąskiem lub pierśnikiem, wytwarza się z najdelikatniejszej części gęsiego mięsa – piersi przygotowanej w formie uwędzonej lub ugotowanej wędliny.

Ministerstwo Rolnictwa przypomina na swoich stronach produktów regionalnych, że „najbardziej znane były półgęski litewskie, wspominane między innymi przez Adama Mickiewicza w »Panu Tadeuszu«. Przedstawiając tam śniadanie w soplicowskim dworku, pisał: „Zaś dla mężczyzn wędliny leżą do wyboru:/Półgęski tłuste, kumpia, skrzydliki ozoru,/Wszystko wyborne, wszystkie sposobem domowym,/Uwędzone w kominie dymem jałowcowym". Tradycja przyrządzania półgęsków kształtowała się wszędzie tam, gdzie rozwijał się chów gęsi. Półgęsek uznawany był za przysmak i gościł na stołach szlachty, bogatych chłopów, a od święta także na stołach biedniejszych kmieci. Znany polski przyrodnik ksiądz Krzysztof Kluk (1739–1796) pisał tak: „[...] półgęski wędzone bez wszelkiej innej przyprawy i surowo jadać się mogą".

Półgęsek kiedyś bardzo popularny, dziś jest jakby nieco zapomniany – najłatwiej dostać go w sklepach wędliniarskich na Pomorzu. Tamtejsze półgęski poddawane są procesowi leżakowania w mieszance naturalnych przypraw smakowych przez kilka dni i dopiero wtedy są naturalnie wędzone oraz parzone. Województwo kujawsko-pomorskie – najbardziej zasłużone w Polsce w dziele wskrzeszania tradycji delektowania się gesiną – wpisało półgęsek na listę swoich produktów regionalnych.

Firma Krakowski Kredens przygotowuje z kolei półgęsek radziwiłłowski. Ale półgęsek nazywano też „żydowską szynką", gdyż dla wyznawców judaizmu, niemogących z racji nakazów koszerności jadać szynki, półgęsek był najbardziej do niej podobną w smaku i konsystencji wędliną.

Półgęsek znają i cenią też Włosi z rejonu Mediolanu, gdzie lokalnym specjałem jest salami z gęsi á la Mortara, czyli kiełbasa z mielonej gęsiny, której receptury strzeże lokalne konsorcjum tego specjału. Mnie gęsia kiełbasa z okolic Mediolanu przypomniała nieco tzw. gęsią okrasę, czyli kaszubski specjał z mielonej gęsiny.

Wstępniak

Materiał Partnera

Jak wdrożyć SAP S/4HANA?

Nowoczesne systemy informatyczne to podstawa dobrze działającego i innowacyjnego przedsiębiorstwa. Dla wielu firm wyzwaniem nie jest wybór systemu ERP, ale jego wdrożenie. Dlaczego? Musi być...

ZAMÓW UWAŻAM RZE

Aktualne wydania Uważam Rze dostępne na www.ekiosk.pl

Komentarz rysunkowy

Felietony

Edyta Żyła

Doradzą i przeszkolą

Znaczna część unijnych pieniędzy trafia do doradców, którzy pomagają zakładać firmy lub je rozwijać. Przedsiębiorcy mogą więc liczyć na bezpłatne szkolenia, wsparcie doświadczonych mentorów albo pomoc w przygotowaniu strategii marketingowej