Najnowsza interwencja Uważam Rze

Biznes

Historia lubi się powtarzać

Piotr Wojda

Łacińską Unię Monetarną zgubiły odejście od standardów kruszcu i dodruk pustego pieniądza

Strefa euro nie jest pierwszym projektem unii walutowej w Europie. Na przełomie XIX i XX w. kilka państw Europy Zachodniej podjęło próbę ujednolicenia systemu walutowego i oparcia go na parytecie złota i srebra. Brzmi znajomo? Dodajmy, że upadek systemu wywołały m.in. oszustwa Grecji i kreatywna księgowość Włoch. Oto krótka historia Łacińskiej Unii Monetarnej.

Druga połowa XIX w. wydawała się epoką, która na zawsze utrwali dominację Europy w świecie. Równowaga ustalona na kongresie wiedeńskim, choć nadwątlona zjednoczeniem Włoch i Niemiec, wciąż sprawiała, że na kontynencie panował względny spokój. Kraje europejskie umacniały swoją władzę w koloniach, a w Europie – mimo konfliktów czy nawet krótkich wojen (zwłaszcza przy jednoczeniu Niemiec) – zacieśniała się współpraca gospodarcza . Elity były bardzo kosmopolityczne, a dzięki stale upraszczanym procedurom paszportowym Europejczycy często i chętnie podróżowali po całym kontynencie, co łatwo dostrzec, kiedy przegląda się biografie wybitnych artystów tamtego okresu.

Europa tamtych lat przypominała nieco dzisiejszą Unię Europejską. Oczywiście nie było to tak sformalizowane, brakowało również biurokratycznych nadbudówek charakterystycznych dla zarządzanej z Brukseli organizacji. Pod pewnymi względami więzy były jednak równie mocne, gdyż tworzyły się spontanicznie. Nic więc dziwnego, że w tych warunkach podjęto najbardziej dotychczas spektakularną próbę zsynchronizowania systemów walutowych.

Nie była to zresztą pierwsza taka próba. Za czasów Imperium Rzymskiego Europa posługiwała się głównie rzymskim pieniądzem, który archeologowie znajdują obecnie także poza granicami politycznych wpływów dawnego imperium, m.in. na terenach dzisiejszej Polski, a nawet w Skandynawii. Średniowiecze i renesans to epoka mniej lub bardziej intensywnej konkurencji walutowej. Im bliżej czasów nowożytnych, tym silniejsza ochrona własnych walut, które umożliwiały państwom różne, znane i dziś, sztuczki księgowe w zarządzaniu budżetem. Jednak mnogość walut utrudniała handel międzynarodowy.

Projekt Napoleona III

Projekt Łacińskiej Unii Monetarnej zgłosiła Francja. Był to projekt w równej mierze polityczny, jak i ekonomiczny. Cesarz Francuzów Napoleon III był ogromnym zwolennikiem wolnego rynku międzynarodowego. Dodatkowo unia wzmacniała pozycję Francji wobec jednoczących się Niemiec. Na ironię zakrawa fakt, że Napoleon III pokojowo doprowadził do tego, co jego stryjowi, Napoleonowi Bonapartemu, nie udało się zbrojnie – zjednoczenia kontynentu (choć tylko częściowego). Akt założycielski unii został podpisany 23 grudnia 1865 r. w Paryżu. Jego sygnatariuszami były Francja, Szwajcaria oraz dwa niedawno powstałe państwa: Belgia i Włochy. Członkiem unii stało się również Państwo Kościelne. Akt wszedł w życie 1 sierpnia 1866 r.

Członkowie unii pozostali przy własnych walutach, ale zobowiązali się do wymieniania ich w stosunku 1:1. Każda jednostka waluty miała zawierać 4,5 g srebra (czyli np. moneta 5-frankowa powinna zawierać 22,5 g srebra). Wyższe nominały mogły być bite ze złota w proporcji 0,290322 g na jednostkę (np. 10 lirów powinno zawierać ok. 2,9 g złota). Jak więc łatwo wyliczyć, cena obu metali została ustalona na 1:15,5 (dla porównania – według cen z 28 marca 2012 r. stosunek ten wynosił ok. 1:51,6). Oparcie waluty na kruszcu i stałej wartości wymiany miało zapobiec spekulacjom walutowym. Wprowadzono również bardzo prosty mechanizm zabezpieczający przed inflacją: państwa nie mogły wybić więcej niż 6 franków na obywatela.

W 1868 r. do Łacińskiej Unii Monetarnej dołączyły Hiszpania i Grecja, a w 1889 r. Rumunia, Bułgaria, Serbia, San Marino i Wenezuela. W 1904 r. unię poszerzono o kolejne terytorium karaibskie – Duńskie Indie Zachodnie (dziś są to Wyspy Dziewicze). Albania po odzyskaniu niepodległości posługiwała się walutami państw unii, lecz formalnie do niej nie weszła (podobnie jak dziś Kosowo czy Czarnogóra, które posługują się euro, choć nie należą do UE).

Poprzednia
1 2

Wstępniak

Materiał Partnera

Jak wdrożyć SAP S/4HANA?

Nowoczesne systemy informatyczne to podstawa dobrze działającego i innowacyjnego przedsiębiorstwa. Dla wielu firm wyzwaniem nie jest wybór systemu ERP, ale jego wdrożenie. Dlaczego? Musi być...

ZAMÓW UWAŻAM RZE

Aktualne wydania Uważam Rze dostępne na www.ekiosk.pl

Komentarz rysunkowy

Felietony

Piotr BOŻEJEWICZ

Może i koniec, ale nie świata

• TAKO RZECZE [P] •Skoro Obama nawet w części nie okazał się takim cudotwórcą, jak przepowiadali eksperci, to czemu Trump miałby być taki groźny, jak go malują ci sami ludzie?

Edyta Żyła

Doradzą i przeszkolą

Znaczna część unijnych pieniędzy trafia do doradców, którzy pomagają zakładać firmy lub je rozwijać. Przedsiębiorcy mogą więc liczyć na bezpłatne szkolenia, wsparcie doświadczonych mentorów albo pomoc w przygotowaniu strategii marketingowej