Najnowsza interwencja Uważam Rze

Świat

Zachod slonca nad uwielbianym przez turystow Meczetem Sultana Ahmeda, zwanym tez Blekitnym Meczetem

Półksiężyc nad Bosforem

Agnieszka Niemojewska

Feeria barw, smaków i zapachów, tygiel kultur i narodów na styku Azji i Europy. Zwierciadło historii: serce Bizancjum, Nowy Rzym, Konstantynopol... Stambuł

Pierwszy meczet w Stambule wybudowano w Kadiköy po azjatyckiej stronie miasta, która została zdobyta przez Pańtwo Osmańskie w 1353 r. Pierwszym meczetem po europejskiej stronie był meczet wybudowany w Rumeli Hisari w 1452 r. Od końca XIX w. liczebność mniejszości ormiańskiej i greckiej w Stambule zmniejszała się drastycznie. W 1923 r. doszło do wymiany ludności między Grecją a Turcją (greckim mieszkańcom Stambułu oraz wysp Imbros i Tenedos pozwolono zostać w swoich domach, w zamian za co w greckiej Tracji Wschodniej mogła pozostać miejscowa społeczność turecka). Mimo to w latach 30. XX w. wprowadzono dyskryminujące ustawodawstwo, które zabraniało Grekom wykonywania około 30 zawodów: od krawca czy cieśli po zawody medyczne i prawnicze. W 1942 r.  wprowadzono dodatkowe podatki dochodowe, które miały służyć zebraniu funduszy na obronę kraju w razie ewentualnego przystąpienia Turcji do II wojny światowej. Szczególnie boleśnie dotknęły one ludność niemuzułmańską (chrześcijanie, Żydzi), wciąż kontrolującą znaczną część tureckiej gospodarki. Dodatkowo w 1955 r. tzw. Pogrom Stambulski spowodował dalszą, liczną emigrację Greków. Natomiast w 1964 r. wszyscy Grecy nieposiadający tureckiego obywatelstwa (było ich ok. 100 tys.) zostali deportowani. Obecnie większość Greków i Ormian w Turcji zamieszkuje okolice Stambułu. Znajduje się tu również pewna liczba Niemców Bosforskich. W okolicach Stambułu znajdują się osiedla zamieszkane przez ludność obcego pochodzenia (m.in. przez Polaków w tzw. Polonezköy). 26 listopada 1855 r. w ówczesnym Konstantynopolu  zmarł Adam Mickiewicz.

Dowody bogatej historii

Pomimo zniszczeń miasto obfituje w wiele cennych zabytków z okresów bizantyjskiego i osmańskiego. To bowiem polis: „Niegdyś Konstantynopol. Jeszcze wcześniej – Bizancjum. Miasto zostało założone przez doryckie plemię Greków, całe tysiąclecie wcześniej, zanim cesarz rzymski Konstantyn miał je uczynić Jedynym. Była to helleńska kolonia w kraju barbarzyńców. (…) 11 maja 330 roku (…) Rzym stał się chrześcijański, a miasto Bizancjum, zgodnie z wolą cesarza, stało się Nova Roma Constantinopolitana: nowym Rzymem, miastem Konstantyna. (…) To tutaj, w Bizancjum, chrześcijańskim mieście Boga, a nie w Rzymie, została zachowana klasyczna spuścizna Hellenów i  dawnych Rzymian. Łacina początkowo stanowiła język dworu, ale nawet tam szybko przechodzono na grecki. Ludem byli więc Grecy i tak pozostało. Grecy, którzy nazywali i nazywają siebie Rzymianami. (…) Osmańscy zdobywcy nie tylko pozostawili w dużej mierze nietknięte stare budowle, ale także sama nazwa Konstantinopel, inaczej niż można by przypuszczać, nie popadła w niełaskę po zdobyciu miasta przez Turków w 1453 r. Wręcz przeciwnie – turecko-arabska wersja Konstantiniye pozostawała w użyciu aż do lat 30. (ub. wieku – przyp. AN) i jeszcze pod koniec istnienia imperium osmańskiego pojawiała się na stemplach pocztowych. (…) Powstała w 1923 roku Republika Turcji robiła wszystko, aby zapomniano o imperium osmańskim. (…) Mustafa Kemal Atatürk demonstracyjnie wybrał anatolijską  prowincjonalną dziurę Ankarę na nową stolicę. Od teraz polis nosiło nazwę Stambuł”.

Najważniejsze zabytki miasta znajdują się w części zwanej Golden Horn (Złoty Róg),  czyli na obszarze zajmowanym niegdyś przez Konstantynopol. Współczesny Stambuł to świat islamu z setkami meczetów. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że każdy – bez względu na wyznanie, rasę czy płeć – ma prawo wejść do meczetu. Wymaga się jedynie przestrzegania podstawowych zasad dotyczących ubioru. Przed wejściem do środka trzeba zdjąć obuwie, a kobiety powinny nakryć głowę. Należy unikać odkrytych ramion, głębokich dekoltów, koszulek na ramiączkach, sukienek czy spodni krótszych niż do połowy łydki. Dopuszczalne jest wchodzenie do środka w czasie modlitw, ale zdjęcia można robić tylko poza czasem modlitw.

Wstępniak

Materiał Partnera

Jak wdrożyć SAP S/4HANA?

Nowoczesne systemy informatyczne to podstawa dobrze działającego i innowacyjnego przedsiębiorstwa. Dla wielu firm wyzwaniem nie jest wybór systemu ERP, ale jego wdrożenie. Dlaczego? Musi być...

ZAMÓW UWAŻAM RZE

Aktualne wydania Uważam Rze dostępne na www.ekiosk.pl

Komentarz rysunkowy