Najnowsza interwencja Uważam Rze

Biznes

źródło: CORBIS
MICHAEL DEYOUNG

Ekodotacje

Krzysztof Zastowski

Jednym z najważniejszych celów inwestowania funduszy europejskich w latach 2014–2020 będzie niskoemisyjność gospodarki i ochrona środowiska

Podróżując po Polsce, coraz częściej możemy natknąć się na imponujące farmy wiatrowe, a jeszcze częściej na połyskujące w słońcu ciemnoniebieskie tafle baterii fotowoltaicznych. Coraz więcej obiektów, zarówno prywatnych, jak i publicznych, zasilanych jest ze źródeł geotermalnych lub energią pochodzącą z przetwarzania biomasy. Wiele przedsiębiorstw, które zainwestowały w wytwarzanie energii ze źródeł odnawialnych (OZE), nie tylko znacznie obniżyło koszty funkcjonowania, ale jest także w stanie sprzedawać nadwyżki. To z pewnością świadectwo postępu i stopniowej zmiany mentalności społeczeństwa w kwestii ekologii i ograniczenia emisji CO₂, ale tego typu inwestycje wciąż możemy nazwać chlubnymi wyjątkami, bo produkcja energii w Polsce nadal oparta jest na tradycyjnych źródłach, takich jak węgiel kamienny i brunatny. Unia Europejska dąży do całkowitej zmiany tych proporcji i dlatego w nowej perspektywie budżetowej Polska otrzyma jeszcze większe wsparcie na inwestycje proekologiczne niż w poprzednich latach. Jest to bardzo istotne w kontekście podpisania przez nasz kraj nowego pakietu klimatycznego oraz wynegocjowania z Komisją Europejską w maju 2014 r. umowy partnerstwa, która zakłada spadek emisji gazów cieplarnianych w 2020 r. o ok. 6 proc. w stosunku do 2012 r. oraz wzrost udziału zużycia energii z odnawialnych źródeł w ogólnym zużyciu energii do poziomu ponad 15 proc. Spójrzmy na definicję OZE zapisaną w polskim prawie energetycznym; jest to o tyle ważne, że tylko projekty energetyczne funkcjonujące ściśle według znajdujących się tam wytycznych mają szansę skorzystać ze wsparcia państwa i dotacji unijnych. OZE to „źródło wykorzystujące w procesie przetwarzania energię wiatru, promieniowania słonecznego, geotermalną, fal, prądów i pływów morskich, spadku rzek oraz energię pozyskiwaną z biomasy, biogazu wysypiskowego, a także biogazu powstałego w procesach odprowadzania lub oczyszczania ścieków albo rozkładu składowanych szczątek roślinnych i zwierzęcych”. Zasoby OZE uzupełniają się w naturalnych procesach, co praktycznie pozwala traktować je jako niewyczerpywalne. Korzystanie z energii odnawialnej w znacznym stopniu zmniejsza szkodliwe oddziaływanie energetyki na środowisko naturalne, głównie poprzez ograniczenie emisji szkodliwych substancji, zwłaszcza gazów cieplarnianych.

Miliardy na OZE

Polski rząd na wspieranie niskoemisyjnej gospodarki zamierza przeznaczyć ponad 9 mld euro ze środków unijnych na lata 2014–2020. Pieniądze te będą dostępne w programach Infrastruktura i Środowisko, Polska Wschodnia i programach regionalnych. Fundusze europejskie zostaną zainwestowane m.in. w rozwój odnawialnych źródeł energii; efektywność energetyczną i korzystanie z OZE w przedsiębiorstwach, budynkach mieszkalnych i publicznych; inteligentne sieci energetyczne, które pozwolą na bardziej wydajne wykorzystanie energii elektrycznej; ekologiczny transport publiczny oraz sieci ciepłownicze. Nadal na duże wsparcie z UE mogą liczyć przedsiębiorcy realizujący projekty z zakresu inwestycji w energię odnawialną. W porównaniu z poprzednim budżetem zmieniają się jednak priorytety. Do tej pory dotacje były udzielane na zasadach dość ogólnych, co preferowało duże firmy, produkujące energię odnawialną na sprzedaż. W rezultacie przedsiębiorcy stawiający na zwiększenie własnej efektywności energetycznej mieli utrudniony dostęp do dotacji ze względu na dużą konkurencję. Od tego roku sytuacja ta zmieni się diametralnie, wsparcie unijne trafi głównie do małych, średnich i dużych firm, które inwestując w OZE, będą starały się uniezależnić od zewnętrznego dystrybutora i uczynić swoją firmę bardziej wydajną, oszczędną i ekologiczną. Oczywiście nie wyklucza to dotowania projektów z zakresu produkcji i sprzedaży energii odnawialnej, ale uzyskanie takiego wsparcia będzie trudniejsze. Przygotowując wniosek dotyczący inwestycji w OZE, trzeba wziąć po uwagę kilka istotnych czynników. Bardzo ważnym kryterium będzie procent wykorzystania energii odnawialnej pozyskanej z instalacji oraz to, czy instalacje tego typu stanowią integralną część systemu produkcji lub funkcjonowania przedsiębiorstwa (warunek niezbędny). Dużą wagę przywiązuje się również do stopnia redukcji emitowanego przez przedsiębiorstwo dwutlenku węgla. Istotne jest też posiadanie wszelkich pozwoleń i koncesji umożliwiających zrealizowanie inwestycji i ewentualnie późniejszą sprzedaż energii.

Zostań prosumentem


Na największe dotacje możemy liczyć w ramach Programu Operacyjnego Infra
struktura i Środowisko. Na pierwszą oś priorytetową (zmniejszenie emisyjności gospodarki) przeznaczono ponad 1,8 mld euro, na drugą oś priorytetową (ochrona środowiska) ponad 3,5 mld euro. Jeśli chcemy uzyskać dotację z puli przeznaczonej na zmniejszenie emisyjności gospodarki, wedle wytycznych programu nasza inwestycja musi się wiązać z produkcją, dystrybucją oraz wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii (czyli możemy przeznaczyć dotację np. na budowę lub rozbudowę farm wiatrowych czy instalacji na biomasę); poprawą efektywności energetycznej w sektorze publicznym i mieszkaniowym lub rozwojem i wdrażaniem inteligentnych systemów dystrybucji, np. poprzez budowę sieci średniego i niskiego napięcia. Druga oś priorytetowa programu (ochrona środowiska, w tym adaptacja do zmian klimatu) obejmuje przedsięwzięcia związane z rozwojem infrastruktury środowiskowej (np. oczyszczalnie ścieków, sieć kanalizacyjna oraz wodociągowa, instalacje do zagospodarowania odpadów komunalnych); ochroną i przywróceniem różnorodności biologicznej; poprawą jakości środowiska miejskiego (np. redukcja zanieczyszczenia powietrza i rekultywacja terenów zdegradowanych); dostosowaniem do zmian klimatu (np. zabezpieczenie obszarów miejskich przed niekorzystnymi zjawiskami pogodowymi); zarządzaniem wodami opadowymi; projektami z zakresu małej retencji oraz systemami zarządzania klęskami żywiołowymi. Zasadniczo w ramach POIiŚ będą wspierane projekty o większej mocy wytwórczej (o znaczeniu ponadregionalnym), natomiast energetyka prosumencka, polegająca na tym, że producent energii jest jednocześnie jej odbiorcą, będzie raczej wspierana w ramach regionalnych programów operacyjnych. Podstawowym kryterium będzie moc instalowanej jednostki. Na gospodarkę niskoemisyjną, a co za tym idzie – inwestycje związane z OZE, najwięcej pieniędzy w ramach programów regionalnych otrzyma województwo śląskie (3,6 mld zł, z czego aż 880 mln zł zostanie przeznaczone na energię odnawialną). W pozostałych regionach wsparcie inwestycji proekologicznych będzie mniejsze, ale również znaczące. Warto uważnie śledzić terminy ogłaszania kolejnych naborów, aby nie stracić szansy na dotację. Część województw sprecyzowała już typy projektów i ogłosiła harmonogramy naboru wniosków. Na przykład w czwartym kwartale 2015 r. będzie można składać wnioski dotyczące zwiększenia efektywności energetycznej w sektorze mieszkaniowym i budynkach użyteczności publicznej w województwie podlaskim. W ramach tego działania możemy uzyskać zwrot do 85 proc. kosztów kwalifikowanych na „kompleksową modernizację przegród zewnętrznych budynków, wymianę wyposażenia na energooszczędne, przebudowę systemów grzewczych wraz z wymianą i podłączeniem do źródła ciepła, systemów wentylacji i klimatyzacji, systemów wodno-kanalizacyjnych”. Z kolei w ramach piątej osi priorytetowej przedsiębiorstwa mogą liczyć nawet na 70-procentową dotację na inwestycje z zakresu budowy nowych lub zwiększenia mocy istniejących jednostek wytwarzania energii elektrycznej i ciepła z odnawialnych źródeł energii oraz inwestycje z zakresu rozwoju infrastruktury wytwórczej biokomponentów i biopaliw. Nabór wniosków przewidziano na najbliższe miesiące.


Czystsze środowisko z LIFE

Dotacje unijne na odnawialne źródła energii i ochronę środowiska możemy uzyskać z POIiŚ za pośrednictwem Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW). Fundusz ten oferuje jednak znacznie szersze 
wsparcie przedsięwzięć proekologicznych, m.in. przedsiębiorcy mogą skorzystać z programu LIFE czy Programu Finansowania Rozwoju Zrównoważonej Energii w Polsce PolSEFF2, współfinansowanego przez Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (EBOiR). Program LIFE służy wyłącznie wspieraniu projektów z dziedziny ochrony środowiska i klimatu. Zarządzany jest przez Komisję Europejską, która raz w roku publikuje zaproszenie do składania wniosków. Beneficjentem programu LIFE może być podmiot (zarówno instytucja publiczna, jak i prywatna firma) zarejestrowany na terenie państwa należącego do Unii Europejskiej. Całkowity budżet programu LIFE na lata 2014–2020 wynosi prawie 3,5 mld euro, w tym na działania na rzecz środowiska zarezerwowano ponad 2,5 mld euro oraz na rzecz klimatu – 864 mln euro. Standardowe dofinansowanie projektu LIFE przez Komisję Europejską wynosi do 60 proc. wartości kosztów kwalifikowanych, a w przypadku projektów przyrodniczych służących ochronie gatunków i siedlisk priorytetowych – do 75 proc. Polscy wnioskodawcy 
mogą dodatkowo ubiegać się o dofinansowanie ze środków krajowych NFOŚiGW, dzięki czemu możliwe jest uzyskanie dotacji na szczególnie wartościowy i dobrze opracowany projekt nawet w wysokości 100 proc. kosztów kwalifikowanych. Osoby zainteresowane wsparciem w ramach LIFE powinny dość często zaglądać na stronę internetową NFOŚiGW. Znajdą tam bowiem nie tylko na bieżąco aktualizowany harmonogram naboru, ale także informacje o warsztatach pisania wniosków, które co roku organizuje fundusz w okresie poprzedzającym termin złożenia wniosków do programu LIFE. NFOŚiGW współfinansuje także europejski program PolSEFF2, którego celem jest wspieranie firm z sektora MŚP, które planują obniżyć koszt wytworzenia energii elektrycznej i zmniejszyć emisję dwutlenku węgla poprzez inwestycje związane z wymianą lub modernizacją m.in. układów grzewczych, chłodniczych i elektrycznych. Na finansowanie tego typu przedsięwzięć za pośrednictwem uczestniczących w programie banków przeznaczono 200 mln euro. 


Odnawialne źródła energii

Aktualne wydanie Uważam Rze dostępne na www.ekiosk.pl.

Wstępniak

Materiał Partnera

Jak wdrożyć SAP S/4HANA?

Nowoczesne systemy informatyczne to podstawa dobrze działającego i innowacyjnego przedsiębiorstwa. Dla wielu firm wyzwaniem nie jest wybór systemu ERP, ale jego wdrożenie. Dlaczego? Musi być...

ZAMÓW UWAŻAM RZE

Aktualne wydania Uważam Rze dostępne na www.ekiosk.pl

Komentarz rysunkowy

Felietony

Piotr BOŻEJEWICZ

Może i koniec, ale nie świata

• TAKO RZECZE [P] •Skoro Obama nawet w części nie okazał się takim cudotwórcą, jak przepowiadali eksperci, to czemu Trump miałby być taki groźny, jak go malują ci sami ludzie?

Edyta Żyła

Doradzą i przeszkolą

Znaczna część unijnych pieniędzy trafia do doradców, którzy pomagają zakładać firmy lub je rozwijać. Przedsiębiorcy mogą więc liczyć na bezpłatne szkolenia, wsparcie doświadczonych mentorów albo pomoc w przygotowaniu strategii marketingowej