Najnowsza interwencja Uważam Rze

Świat

PHOTO: EAST NEWS/ROGER VIOLLET

Szermierz kontrreformacji

Krzysztof Koehler

Istnieje dziś tendencja, aby oddzielić ks. Piotra Skargę pisarza od ks. Piotra Skargi ideologa. Nie sposób się zgodzić na takie podejście

Słynne „Kazania sejmowe” księdza Piotra Skargi zostały wydane samodzielnie w XVIII w. Miano proroka Skarga uzyskał właściwie dopiero w oczach romantyków. Mickiewicz poświęcił mu cały jeden wykład swego kursu w College de France. W romantyzmie jeremiaszową pogróżkę księdza Piotra straszącego swych współczesnych wizją upadku Rzeczypospolitej odczytano, całkiem słusznie, jako opis sytuacji porozbiorowej; takie są okoliczności powstania obrazu Jana Matejki „Kazanie Skargi”. Kto albowiem w XIX w. przeczytał: „Nastąpi postronny nieprzyjaciel, jąwszy się za waszą niezgodę (...) Język swój, w którym samym to królestwo między wielkimi onymi słowieńskimi wolne zostało i naród swój pogubicie i ostatki tego narodu tak starego i po świecie szeroko rozkwitnionego, potracicie i w obcy się naród, który was nienawidzi, obrócicie, jako się inszym przydało”, nie mógł tego nie odnosić do kolejnych fali germanizacji czy rusyfikacji.

Tymczasem za swego życia jezuita nie cieszył się jakąś specjalną sympatią szlachecką: widziano w nim raczej postać złowróżebnego kaznodziei królewskiego, który z grupą innych ojców jezuitów ma silny wpływ na króla i nie dość, że popycha go w stronę różnych antyróżnowierczych działań, to jeszcze steruje monarchą w kierunku lodowych dla Rzeczypospolitej gór absolutum dominum (władzy absolutnej). Jeżeli w tym pierwszym przypadku szlachta mogła mieć rację, zarzucając Skardze antyróżnowierczą aktywność (jezuita miał jasną wizję działania w tej sprawie), to w drugim chyba raczej nie, szczególnie po wydarzeniach rokoszu Zebrzydowskiego (1606), kiedy to Towarzystwo Jezusowe dostosowało swoją doktrynę polityczną do zasad panujących w Rzeczypospolitej.

Aktualne wydanie Uważam Rze dostępne na www.ekiosk.pl.

Wstępniak

Materiał Partnera

Jak wdrożyć SAP S/4HANA?

Nowoczesne systemy informatyczne to podstawa dobrze działającego i innowacyjnego przedsiębiorstwa. Dla wielu firm wyzwaniem nie jest wybór systemu ERP, ale jego wdrożenie. Dlaczego? Musi być...

ZAMÓW UWAŻAM RZE

Aktualne wydania Uważam Rze dostępne na www.ekiosk.pl

Komentarz rysunkowy

Felietony

Piotr BOŻEJEWICZ

Może i koniec, ale nie świata

• TAKO RZECZE [P] •Skoro Obama nawet w części nie okazał się takim cudotwórcą, jak przepowiadali eksperci, to czemu Trump miałby być taki groźny, jak go malują ci sami ludzie?

Adam Maciejewski

Polski kapitał na Kaukazie

Od 2014 r. w Armenii działa fabryka polskiej spółki Lubawa. Nawiązanie współpracy z rządem Armenii było możliwe dzięki promocji naszego przemysłu za granicą, wspieranej przez dotacje z UE