Najnowsza interwencja Uważam Rze

Cywilizacja

Piotr S. Zaluski, Zamet, Agencja Wydawnicza a linea

O tym, jak Polska roznosiła zarazę

Krzysztof Masłoń

Książki kalekie i... pełnosprawne

Dwa lata temu za „Mesjaszy”, opowieść o towiańczykach, o Mickiewiczu i polskiej emigracji po powstaniu listopadowym, węgierski pisarz George Spiro otrzymał Literacką Nagrodę Europy Środkowej – Angelus. Teraz, w tym samym Wrocławiu, który funduje i przyznaje Angelusa, ukazała się książka Piotra S. Załuskiego „Zamęt”, dotycząca dokładnie tych samych spraw, a nosząca podtytuł „Opowieść o czasach i życiu Mickiewicza”. Już na pierwszy rzut oka jego książka przewyższa dzieło Spiro. Liczy sobie bowiem 954 strony, podczas gdy „Mesjasze” zaledwie 798, i to mniejszego formatu.

Dla zainteresowanych tematem pasjonujące okazać się może prześledzenie zmian zachodzących w poecie, jego postępująca polityczna radykalizacja i skłonność do mistyki. Oczywiście nikt – włącznie z autorem – nie może zaręczyć, że poszczególne wydarzenia wyglądały w rzeczywistości tak jak w „Zamęcie”, ale nikt też nie może ich zanegować.

Wyrywał więc kowal zęby twórcy „Ody do młodości”, z matką swej kochanki, doktorowej Kowalskiej, grywał poeta w kiksa, z wielbioną Marylą palił lulki jedna za drugą, a w ogóle kopcił jak komin, wyrok w procesie filomackim przyjął... z ulgą. Tak bardzo bowiem chciał się już wyrwać ze swojej wileńsko-kowieńskiej prowincji, a marzyła mu się praca w służbie zagranicznej imperium. Pouczał więc Bestużewa i Rylejewa, że nadto są rewolucyjni, tymczasem „najpierw świat cały trzeba by poruszyć, żeby odwieczne samodzierżawne władztwo przemienić w demokrację ateńską”. Nie minie jednak wiele czasu, a stojąc z Puszkinem przy pomniku Piotra I w Petersburgu, powie, że nie widzi w monumencie żadnego piękna. Jest on tylko groźny „jak cały kamienny Petersburg, jak cały kraj knutem pędzony”.

Przed napisaniem III części „Dziadów” pamięć poety powróci do wydarzeń wileńskich i je uświęci. Jak martyrologię dzieci, gdyż żołdacy w Wilnie zakuwali w kajdany 15-latków, którym „po zakuciu stóp opadały na ziemię ciężkie i za duże obręcze”. Ten obraz chłopców w „szynelach o wyrok za dużych”  – jak to ujmie po latach Jacek Kaczmarski – nie opuści Mickiewicza przez całą tułaczkę.

Autor „Zamętu” akcentuje antyimperialne przekonania Mickiewicza, jego zdecydowanie bardziej antycarskość niż antyrosyjskość, ale też zwraca uwagę na krytycyzm poety wobec Zachodu.

„Polacy nie naprawią Francuzów" – rzecze w dyskusji o zadaniach emigrantów polskich. "Nie oni nas, lecz my ich możemy zepsuć tak, żeby porzucili świętą mamonę. Tego każdy kolejny rząd się boi. Jesteśmy zarazą Europy. Dopóki jesteśmy tą zarazą, dopóty żyć będziemy.

A jak nas uzdrowią, to zdechniemy”.

Aktualne wydanie Uważam Rze dostępne na www.ekiosk.pl.

Wstępniak

Materiał Partnera

Jak wdrożyć SAP S/4HANA?

Nowoczesne systemy informatyczne to podstawa dobrze działającego i innowacyjnego przedsiębiorstwa. Dla wielu firm wyzwaniem nie jest wybór systemu ERP, ale jego wdrożenie. Dlaczego? Musi być...

ZAMÓW UWAŻAM RZE

Aktualne wydania Uważam Rze dostępne na www.ekiosk.pl

Komentarz rysunkowy

Felietony

Adam Maciejewski

Polski kapitał na Kaukazie

Od 2014 r. w Armenii działa fabryka polskiej spółki Lubawa. Nawiązanie współpracy z rządem Armenii było możliwe dzięki promocji naszego przemysłu za granicą, wspieranej przez dotacje z UE

Edyta Żyła

Doradzą i przeszkolą

Znaczna część unijnych pieniędzy trafia do doradców, którzy pomagają zakładać firmy lub je rozwijać. Przedsiębiorcy mogą więc liczyć na bezpłatne szkolenia, wsparcie doświadczonych mentorów albo pomoc w przygotowaniu strategii marketingowej