Najnowsza interwencja Uważam Rze

Cywilizacja

Od 1935 do 2030 r. Wielki projekt historyków

Piotr Zychowicz

Z daleka od kamer i fleszy aparatów fotograficznych krakowscy historycy od 1935 r. wykonują benedyktyńską pracę. To „Polski słownik biograficzny".

Właśnie ukazał się 48. tom tego monumentalnego dzieła. A właściwie pierwsza część tego tomu. W sumie „PSB" składa się już z ponad 31 tys. stron i zawiera ponad 26 tys. życiorysów.

Nowy zeszyt obejmuje hasła od „Szelgii Jana" do „Szemiota Stanisława". Najwięcej miejsca zajmują w nim biogramy członków rodu Szembeków. Wybitnej rodziny kupieckiej, która osiadła w XVI w. w Krakowie i której członkowie sprawowali czołowe funkcje w Rzeczypospolitej.

Jednym z nich był Jan Szembek, wiceminister spraw zagranicznych w latach 1932–1939. Józef Piłsudski miał mianować go na to stanowisko, bo jako człowiek znany z rozwagi i umiaru, „cywil absolutny", Szembek miał hamować zapędy skłonnego do szarżowania młodego pułkownika Becka.

U boku swojego szefa Szembek brał udział w ściśle tajnych naradach u marszałka, na których zapadały decyzje o kierunku polskiej polityki zagranicznej. Gdy w roku 1939 zaczął narastać konflikt na linii Warszawa – Berlin, Szembek – podobnie zresztą jak Beck – był jednak przekonany, że Hitler cofnie się przed zbrojną konfrontacją. Sądził, że Niemcy prowadzą tylko „wojnę nerwów".

Po wybuchu wojny przedostał się do Paryża, a następnie do Lizbony. Tam współpracował ze słynnym oficerem wywiadu Janem Kowalewskim. Został nieoficjalnym reprezentantem MSZ w akcji „Trójnóg", czyli w tajnych negocjacjach z dyplomatami Węgier, Włoch i Rumunii. Chodziło o wyciągnięcie tych krajów z sojuszu państw osi.

Szembek był konserwatystą i monarchistą. Po wojnie oczywiście nie mógł wrócić do okupowanej przez bolszewików Polski. Zmarł na zawał serca w sierpniu 1945 r. w Portugalii. Pozostawił diariusz, który jest jednym z najważniejszych źródeł dotyczących dyplomacji II RP. To m.in. dzięki redaktorom „PSB" podobne postacie nigdy nie zostaną zapomniane.

Prace nad słownikiem mają zostać zakończone w 2030 r.

Polski słownik biograficzny Tom XLVIII/1

Wstępniak

Materiał Partnera

Jak wdrożyć SAP S/4HANA?

Nowoczesne systemy informatyczne to podstawa dobrze działającego i innowacyjnego przedsiębiorstwa. Dla wielu firm wyzwaniem nie jest wybór systemu ERP, ale jego wdrożenie. Dlaczego? Musi być...

ZAMÓW UWAŻAM RZE

Aktualne wydania Uważam Rze dostępne na www.ekiosk.pl

Komentarz rysunkowy

Felietony

Edyta Żyła

Doradzą i przeszkolą

Znaczna część unijnych pieniędzy trafia do doradców, którzy pomagają zakładać firmy lub je rozwijać. Przedsiębiorcy mogą więc liczyć na bezpłatne szkolenia, wsparcie doświadczonych mentorów albo pomoc w przygotowaniu strategii marketingowej