Najnowsza interwencja Uważam Rze

Tu i teraz

Rachunek za krzywdę

Ewa Ornacka

Padłeś ofiarą brutalnego przestępstwa, a prokuratura umorzyła sprawę? Masz prawo żądać od państwa rekompensaty za utracone zdrowie i dochody

W praktyce spraw kompensacyjnych jest niewiele. Rocznie do sądów w całej Polsce wpływa około 200 wniosków (nieoficjalnie szacuje się, że dotyczą one zaledwie kilku procent zdarzeń, które kwalifikują się do złożenia wniosku o kompensatę). Tylko połowa zostaje uwzględniona. Pozostałe z przyczyn formalnych, np. przekroczenia terminu, nie są rozpoznawane.

– Brak dostępu do wiedzy o możliwości uzyskania kompensaty i zbyt skomplikowane procedury towarzyszące składaniu wniosku sprawiają, że wiele osób rezygnuje z przysługującego im prawa – wyjaśnia prof. Hołyst. – Formalności należałoby uprościć, a pieniądze za doznane krzywdy, cierpienia emocjonalne i utratę zarobków powinny być wypłacane bez zbędnej zwłoki.

Nawet w środowisku sędziowskim pojawiają się głosy, że termin składania wniosku jest zbyt restrykcyjny. Dwa lata od zdarzenia to czas zbyt krótki na przykład dla osób, które były w śpiączce lub długo dochodziły do równowagi psychicznej po przeżytej traumie.

– Na ten problem trzeba patrzeć szerzej, nie tylko przez pryzmat terminów i wysokości wypłacanych kwot – przekonuje Jerzy Pobocha. – Przyznając bez zbędnych utrudnień kompensatę, Skarb Państwa de facto oszczędza na długotrwałych i kosztownych świadczeniach chorobowych z ZUS. Pomoc finansowa odgrywa decydującą rolę w procesie powrotu ofiary przestępstwa do równowagi psychicznej, a wręcz warunkuje wychodzenie ze stanu chorobowego. Pozwala odzyskać zaufanie do państwa prawa i jego instytucji, mimo że złoczyńca nie trafił za kratki.

Lawina wniosków o państwową kompensatę mogłaby sprawić, że prokuratorzy wymagaliby od policji większej determinacji w ściganiu bandytów, a sami mniej ochoczo podpisywaliby się pod decyzją  o umorzeniu postępowania z powodu niewykrycia sprawcy. Wypłacone przez budżet państwa pieniądze powinny czynić z przestępcy dłużnika, którego trzeba złapać i rozliczyć. To opłaca się bardziej niż wyrównywanie spowodowanych przez niego krzywd.

Podstawowe pojęcia ustawy

1. Ofiara – osoba fizyczna, która na skutek przestępstwa umyślnego, popełnionego z użyciem przemocy, poniosła śmierć lub doznała uszczerbku na zdrowiu fizycznym i psychicznym, zaburzeń emocjonalnych oraz strat materialnych.

2. Osoba najbliższa – małżonek/małżonka lub osoba pozostająca z ofiarą we wspólnym pożyciu, dzieci i rodzice oraz osoby adoptowane, jeżeli w chwili popełnienia przestępstwa pozostawały na utrzymaniu ofiary (gdy poniosła ona śmierć).

3. Osoba uprawniona – ofiara lub osoba dla niej najbliższa.

4. Kompensata – świadczenie pieniężne przyznawane osobie uprawnionej, pokrywające:

  • utracone zarobki lub inne środki utrzymania,
  • koszty leczenia,
  • koszty pogrzebu (jeśli śmierć była skutkiem przestępstwa).

To trzeba wiedzieć

  • Organem właściwym w sprawach o przyznanie kompensaty jest sąd rejonowy, w którego okręgu popełniono przestępstwo.
  • Wniosek o kompensatę składa się do organu orzekającego w terminie dwóch lat od dnia popełnienia przestępstwa.
  • Do wniosku o kompensatę należy dołączyć odpisy orzeczeń wydanych w postępowaniu karnym, a także odpisy zaświadczeń lekarskich lub opinii biegłego, dotyczących doznania przez ofiarę uszczerbku na zdrowiu, oraz inne dokumenty potwierdzające informacje zawarte we wniosku.
  • Kompensatę przyznaje się niezależnie od tego, czy sprawca lub sprawcy zostali wykryci, oskarżeni lub skazani.
  • Państwo wyrównuje krzywdy jedynie wtedy, gdy ofiara przestępstwa nie może liczyć na pieniądze z innego źródła, na przykład z pomocy socjalnej lub ubezpieczenia.
1 2 3 4
Następna

Wstępniak

Materiał Partnera

Jak wdrożyć SAP S/4HANA?

Nowoczesne systemy informatyczne to podstawa dobrze działającego i innowacyjnego przedsiębiorstwa. Dla wielu firm wyzwaniem nie jest wybór systemu ERP, ale jego wdrożenie. Dlaczego? Musi być...

ZAMÓW UWAŻAM RZE

Aktualne wydania Uważam Rze dostępne na www.ekiosk.pl

Komentarz rysunkowy

Felietony

Piotr BOŻEJEWICZ

Może i koniec, ale nie świata

• TAKO RZECZE [P] •Skoro Obama nawet w części nie okazał się takim cudotwórcą, jak przepowiadali eksperci, to czemu Trump miałby być taki groźny, jak go malują ci sami ludzie?

Adam Maciejewski

Polski kapitał na Kaukazie

Od 2014 r. w Armenii działa fabryka polskiej spółki Lubawa. Nawiązanie współpracy z rządem Armenii było możliwe dzięki promocji naszego przemysłu za granicą, wspieranej przez dotacje z UE